Drukuj

Krzyż katyński na cmentarzu w Międzyzdrojach


Pomysł upamiętnienia ofiar Katynia oraz w innych miejscach kaźni Polaków w czasie II wojny światowej na Wschodzie powstał w okresie stanu wojennego w gronie kilku osób zaangażowanych przy parafii w Międzyzdrojach. Inicjatorami były: Urszula Jakuczun, Alicja Szach i Kazimierz Drzewiecki. Przepisy wprowadzonego stanu wojennego uniemożliwiały jawne działania, wiec proboszcz, ks. Tadeusz Moskal, użyczył plebanijnego podwórka, gdzie po kryjomu krzyż został wykonany, a późnym wieczorem w przeddzień Uroczystości Wszystkich Świętych i Święta Zmarłych, 31 października 1982 roku postawiony na cmentarzu w Międzyzdrojach. Dla mieszkańców było to wielkim zaskoczeniem i oczekiwano dochodzenia, a nawet przymusowej rozbiórki nakazanej przez władze stanu wojennego. Krzyż jednakże zostawiono w spokoju.


Projekt plastyczny krzyża nieodpłatnie wykonał artysta plastyk Wiesław Śniadecki, profesor Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi, scenarzysta filmowy (m.in. „W pustyni i w puszczy”), autor licznych akwarel i grafik z terenu wyspy Wolin oraz Pomorza Zachodniego. Również piszący te słowa uczestniczył w projekcie, jako że nieżyjący już autor Wiesław. Śniadecki był moim przyjacielem i wielkim entuzjastą Wolińskiego Parku Narodowego i Międzyzdrojów. Projekt określał kolorystkę: „stara” krew, na krzyżu, symbolu polski walczącej litera „P” z kotwicą, oraz drut kolczasty, jak też napisy w tym samym kolorze na leżących u podnóża głazach: Ostaszków, Starobielsk, Kołyma, Katyń…. Napisów, niestety, ze względu na zapadłe ciemności nie zdążono ich już wykonać i tak zostało do dzisiaj.

Każdego roku 1 listopada liczne znicze przed Krzyżem katyńskim od dnia jego ustawienia po kryjomu na naszym cmentarzu świadczą, że warto było wiele wówczas ryzykować, aby oddać cześć rodakom pomordowanym w tak straszliwy sposób. Według danych gromadzonych przez autora wydawnictwa niepodległościowego dr. inż. Tadeusza Podkówki, Krzyż katyński w Międzyzdrojach był jednym z pierwszych postawionych w tym czasie w Polsce.

Opracował na podstawie własnych źródeł Bogdan Jakuczun